دستوار

در دست عهد دولت او دستوار باد...

دستوار

در دست عهد دولت او دستوار باد...

دستوار

بی قرار ...
راهی ...

طبقه بندی موضوعی

سه­شنبه 26دی (16ژانویه)

ساعت نه و چهل و پنج، میرفندرسکی، وزیر خارجه، از تهران تلفن کرد. به رسم معمول همیشگی­اش، می­گوید «حاجی پرویز، قلم بردار و آنچه می­گویم بنویس.»

«بله قربان»

 

"برای من بسیار دردناک است مأموریت تو را به عنوان سفیر ایران در انگلستان، به دلایلی که خودت می­دانی، خاتمه دهم. عقیده­ی شخصی­ام این است که تو بدون تردید یکی از مؤثرترین سفرای ایران در انگلیس بوده­ای و کشور اینک بیش از هر موقع دیگر به خدمات ارزنده­ات نیازمند است. با تأسف عمیق، امیدوارم بفهمی و ببخشی.

دوستدارت، احمد میرفندرسکی

وزیر امور خارجه"

 

چون کارکنان مخابرات در اعتصابند، نتوانسته بود متن را تلگراف کند.

به او اطمینان دادم که وضع را کاملاً درک می­کنم و متذکر شدم که من چندی پیش نامه­ای به او نوشتم و خواهش کردم کلیه­ی ملاحظات مربوطه به رفاقت شخصی را کنار بگذارد. یک ماه مهلت دارم که «تودیع»هایم را انجامم دهم. سراسر گفتگویمان بیش از پنج دقیقه طول نکشید.

به محض آنکه گوشی را گذاشتم، نامه­ای به وزارت خارجه­ی انگلیس فرستادم و آنها را از عزیمت خویش «پیش از پایان ماه ژانویه» مستحضر ساختم و درخواست قرار ملاقات برای تودیع با مقامات مربوطه کردم. سپس مهدوی را خواستم و پیغام وزیر را برایش خواندم.

مصاحبه­ی مطبوعاتی تهرانِ اعلیحضرت ناگهان لغو شده است. اندکی بعد خبر یافتم که شاه و شهبانو کشور ار ترک گفتته­اند: مراسمی مختصر با حضور بختیار و شماری از امیران ارتش و چند تن از اعضای شورای سلطنت، در فرودگاه انجام می­شود. سپس شاه، اشک از گونه­هایش سرازیر، از پلکان بالا می­رود، خود پشت فرمان می­نشیند و هواپیما را به پرواز درمی­­آورد. شاه، همانند پدرش، مشتی از خاک ایران را به نشان عشق به وطن با خود به یادگار برده است.

اخبار ساعت سه اوضاع و احوال تهران را «شبیه کارناوال» خواند. پرزیدنت سادات با کبکبه و دبدبه­ی زیاد «میان شور و هلهله­ی عمومی» از شاه در اسوان استقبال کرده است. بی­ثباتیِ عواطفِ توده­ها چه نفرت­انگیز است.

عصر مهدوی به دفترم آمد. گفت «کارمندان سفارت» مایلند برای نشان دادن همبستگی خود با برادران انقلابی­شان در ایران، یک روز سفارت را تعطیل کنند. معلوم نبود اجازه­ی مرا می­خواست یا صرفاً مراتب را به اطلاعم می­رساند. گفتم اینکه کارمندان سفارت ابراز شور و هیجان انقلابی­شان را گذاشتند تا بعد از عزیمت شاه از کشور، بر احترام من برای شهامت یا وفاداری آنها اندک می­افزاید. گفتم من شخصاً تا آخرین روز خدمتم سر کار می­آیم و کسی جلو مرا نمی­تواند بگیرد. ناراحت و دمغ از اتاق رفت.

 

 

هر چه فکر می­کنم، نحوه خروج شاه از ایران بسیار ناپسند بوده است. نیرنگِ مصاحبه­ی مطبوعاتی مسلماً برای رد گم کردن به رسانه­های گروهی ترتیب داده شده بود، و شک نیست که حضور او در یک مصاحبه مطبوعاتی، با هیاهو و جنجال خبرنگاران و سؤالاتی که مطرح می­شد، اعصاب فرسوده­ی شاه را بیشتر داغان می­کرد، و این شایسته­ی آخرین خودنمایی او در انظار عمومی نبود. ولی می­توانست اقلاً بر صفحه تلویزیون ظاهر شود، و در یک نمایش ماهرانه با شور و هیجان و توش و توانِ باقیمانده، به ملت خود بگوید از کشور می­رود تا از خونریزی بیشتر جلو گیرد، و از آنها بخواهد تمامیت ارضی کشور را به خطر نیندازند. به جای این کار، سر به زیر انداخت و یواشکی در رفت. باری... شاید هم فرقی نمی­کرد.

ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

* به نقل از: «در خدمت تخت طاووس»؛ یادداشت­های روزانه­ی پرویز راجی، آخرین سفیر شاه در لندن، ص385

۰ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰ ۲۵ دی ۹۲ ، ۱۹:۱۱
ابوالفضل رهبر

«یکى از برکات همین مذاکرات اخیر این بود که دشمنى آمریکایى‌ها و مسئولین دولت ایالات متّحده‌ى آمریکا با ایران و ایرانى، با اسلام و مسلمین آشکار شد، براى همه مدلّل شد، همه این را فهمیدند.»[1]

 

عمق فاجعه این نیست که عده­ای بعد از شش دهه و با صرف هزینه­های کلان، گزاره­ای بدیهی[2] را بفهمند.[3]

 

عمق فاجعه این است که این امکان فراهم است که این عده بر ما حاکم شوند!

 

[1] بیانات ره­بر انقلاب، 19 دی­ماه 1392: سال­روز قیام مردم آگاه قم در سال 1356

[2] که «آمریکا دشمن ایران و اسلام است.»

[3] اگر بفهمند!

۰ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰ ۲۱ دی ۹۲ ، ۰۷:۱۶
ابوالفضل رهبر

بدون شرح...

 لینک مطلب

۰ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰ ۱۸ دی ۹۲ ، ۰۸:۵۳
ابوالفضل رهبر

دو سه سال است از آن ماجرا می­گذرد. تابستان گرمی بود و مثل هر سال همسایه برای فرار از قم و دیدار با قوم، به زادگاهش رفته بود. فرصت مناسبی بود تا تنوعی به زندگی بدهیم و شام را در حیاط بخوریم. غروب حیاط را آب­پاشی کرده بودم تا گرما را از سنگ­های مرمر پس بگیرم و با مولکول­های آب دوباره به هوا بفرستم. سرِ شب همسرم گفت «حالا که بیرون می­ریم، سور و سات رو کامل کن، برای شام کباب بخر.»

 

دو سه روز داشتیم تا اول ماه و 15 هزار تومان بیشتر ته جیبم نبود. آخرین باری هم که کباب خریده بودم، 12 هزار تومان شده بود. پنج سیخ کوبیده، دو سیخ گوجه، یک نان سنگک، ریحان و پیاز، برای دو نفر و نصفی آدم. فکر کردم «اگر خرج کنم و در این دو سه روز اتفاقی بیفتد، چه؟ اگر بچه مریض شود، اگر چیزی نیاز شود، اگر...» این شد که جواب منفی دادم. دلیلش را گفتم و او هم پذیرفت.

 

دو سه ساعت بعد، کوکو سبزی­مان را خورده بودیم و احتمالاً داشتیم چیز دیگری می­خوردیم، که کسی زنگ زد. از شیشه­ی مات وسط درِ حیاط، معلوم بود که زنی چادری است. زیرانداز را که جلوی در انداخته بودم کمی جمع کردم، تا همسرم در را باز کند.

 

دو سه دقیقه با زنِ جلوی در پچ­پچ کرد. در را بست و آمد توی حیاط. مقداری پول کف دستم گذاشت و توضیح داد که «خانم میم بود. یادته با بچه­ش پشت در مونده بودند، آقای میم هم شهرستان بود، زنگ زدند، کلیدساز بردی، درِشون رو باز کردی؟ 7 تومن برای اون داد. من هم اون موقع که برام همراه اول خریدی، ایرانسل­م 5 تومن شارژ داشت، منتقل کردم به ایرانسل­ش. خلاصه 12 تومن اورده بود بده.»

 

دو سه ثانیه به هم خیره شدیم. به این فکر می­کردیم که از کجا فهمیده بود هزینه باز کردن درِشان 7 هزار تومان شده بود؟ چرا بعد از چند ماه تازه یاد بده­کاری­اش افتاده بود؟ چرا آن وقت شب آمده بود بدهی­اش را بدهد؟

 

چرا دقیقاً همان شب؟! چرا دقیقاً همان 12 هزار تومان؟!

۱ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰ ۱۵ دی ۹۲ ، ۰۶:۴۶
ابوالفضل رهبر

دم صبح بود. برعکس خیلی خواب­ها، همه چیز واضح بود؛ هوای نیمه ابری، دیوار سیمانی سفید، درب فلزی سفیدی که یک لنگه­اش باز بود، کفش­های رها شده­ی جلوی درب، باز هم بگم؟ بگم؟(می­دانم به این کلمه حساسیت داری. اصلاً برای همین دو بار تکرارش کردم.)

یادت هست؟ کروبی زودتر از تو بیرون زد. با همان دست­پاچه­گیِ همیشگی، کفش­هایش را پیدا کرد، هول­هولی پوشید و بدون اینکه سلامی کند، راهش را گرفت و رفت.

او را کاری ندارم. کسی با او کاری ندارد. اصلاً فکر کنم اگر روزی برای سران داخلی فتنه(می­دانم با شنیدن این کلمه؛ فتنه، هم مور مورت می­شود. شنیدن­اش چیزی است در مایه­های کشیده شدن ناخن­های معلم شیمی­ات روی تخته سیاه)، داشتم می­گفتم؛ فکر کنم اگر روزی برای سران داخلی فتنه هم دادگاهی تشکیل شود، نام او را فراموش کنند در پرونده بیاورند.

سرت پائین بود. انگار می­ترسیدی تیزی نگاهم در چشم­هایت فرو برود. خب حق هم داشتی. بعد از چند سال رهایت کرده بودند، بدون محاکمه­ای، بدون تقاصی، بدون شلاقی، بدون دیده شدن در لباس راه­راه آبی با آرم ترازوهای عهد بوق، بدون ...، و حالا قرار است راست راست در خیابان راه بروی. من هم بودم شرمنده بودم.

بیرون که آمدی، آن­قدر سلام نکردی که همسرت هم بیرون آمد. چرا؟، نمی­دانم. اما علت تأخیرت را می­شد فهمید. رویت نمی­شد سلام کنی. اصلاً سلام یعنی «تو از جانب من در امان و سلامتی»، یعنی «من با تو کاری ندارم، نمی­خواهم پاچه­ات را بگیرم»، و من دیگر به سلام تو را باور نداشتم. اگر سلام می­کردی، نمی­دانستم این­بار راست می­گویی، یا از این سلام­ات هم مثل سلام­های بیانیه­هایت آتش و خون می­پاشد.

 

 

بالاخره دلت را یکی کردی و ناامید از شنیدن جواب، همان­طور که به بهانه پیدا کردن کفش سرت پائین بود، سلامی گفتی. از صدایت خجالت می­بارید.

جوابت را دادم. تنها گفت­وگوی رد و بدل شده بینمان همین بود، اما در لحنِ سلام و در بهتِ نگاهم یک دنیا حرف موج می­زد که نمی­دانم فهمیدی یا نه.

نمی­دانم این­که همان­طور که سرت پائین بود، رفتی، از نفهمی­ات بود، یا از فهمیده­گی­ات.

تو رفتی و من دیگر همسرت را ندیدم، که دنبال­ات آمد یا نه؟ شاید او جلوتر می­رفت و تو دنبالش بودی.

ندیدم، چون نگاهم به کفش­ها خیره شده بود. در فکر بودم که آیا در دادگاهی محاکمه خواهی شد؟ آیا مدعی­العموم علاوه بر جرم­های اجتماعی­ات[1]، شکایت­های شخصی من را هم قرائت خواهد کرد؟ اگر محکوم شوی، چه­طور می­خواهی این خسارت­ها را جبران کنی؟

- فشار روحی و استرس گاه­وبی­گاهی که به لطف بیانیه­های احساسی و رفتار جنون­آمیز هواداران تحریک شده­ات به من وارد کردی.[2]

- تپش قلب، فشار خون و عدم تمرکز برای درس خواندن و ...

- دقایق و ساعاتی که پای تلویزیون و اینترنت صرف شد، برای پی­گیری اخبار افتضاحی که بار آورده بودی.

- مهم­تر از همه، اختلافات جدی خانوادگی با کسانی که تا دیروز با دیدن یک­دیگر آرامش می­یافتیم و بعد از ظهور پدیده­ای چون تو، روز به روز بر فاصله­های­مان افزوده می­شد. اختلافاتی که ضربه­های جبران ناپذیری به خانواده­ام وارد کرد. اختلافاتی که هنوز محو نشده­اند.

- فشارهایی که جمعیت در راه­پیمایی­ بی­سابقه­ی مردم در 9دی88، به من و دختر 2ساله­ام وارد کرد. اضافه کن نگرانی­ام را از تخریب پلی که از قم­رود می­گذشت و در هیچ 22بهمنی، چنین جمعیتی روی خود ندیده بود.[3]

- باز هم بگم؟ بگم؟

حقیقتاً آدم به قیامت اعتقاد پیدا می­کند. خب معلوم است که در این دنیا ظرفیت تقاص «همین»ها هم نیست، چه رسد به تقاص «همین»های میلیون­ها آدم دیگر. چه رسد به آسیب­های اجتماعی و بین­المللی­ای که وارد کردی.

پس دیدارمان به قیامت، میرحسین!

 

 

[1] سیاهه­ی 22گناه(بی­تعارف) نابخشودنی­ات را این­جا بخوان یا در این­جا تماشا کن.

[2] دو سه سالی هست که ترجیح می­دهم گزارش­های تلویزیون در مناسبت­های مختلف راجع به فتنه را نبینم، که می­دانم باز اذیت خواهم شد.

[3] این یکی را می­بخشم. به­خاطر لذتی که آن روز بردم.

۱ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰ ۰۹ دی ۹۲ ، ۰۶:۰۴
ابوالفضل رهبر

هر یک از آثار وجودی ما، گوشه­ ای از حقیقتِ پنهان­مان را برای دیگران به نمایش می­ گذارد.

خواه این اثر انجام کاری باشد یا بروز حالتی، گفتن حرفی یا نوشتن مطلبی، کشیدن شکلی یا ساختن چیزی،... [1]

حال هرچه این اثر، ناخودآگاهانه­ تر باشد، واقع­ نمایی­ اش بیشتر است و تشخیصِ پشتِ ماجرا راحت­ تر خواهد بود.

و هرچه آگاهانه­ تر، هدف­مندتر و بابرنامه­ تر باشد، فریبندگی بیشتری خواهد داشت و تشخیص حقیقتِ پشتِ نقاب، سخت­ تر خواهد بود.

به عنوان مثال مقایسه کنید حرف­ هایی را که یک نفر در حالت هوش­یاری یا بیداری می­ زند با حرف­ هایی که در بی­هوشی یا خواب از او می شنویم.

وقتی انسان با توجه این که دیگران رفتار و گفتارش را زیر نظر دارند، کاری می­ کند یا حرفی می­ زند، می­ تواند نقش بازی کند؛ خود را خوب، زرنگ، خیرخواه، متواضع، از خود گذشته یا ... بنمایاند.

 

رانندگی از آن دست کارهایی است که معمولاً به صورت کاملاً ناخودآگاه انجام می­ شود.

اگر از راننده­ های تازه­ کاری که دائماً حواس­شان به گاز و کلاج و دنده و آینه و تابلوهای خیابان است، بگذریم، راننده­ ها معمولاً بدون اینکه به کلاج و دنده توجه داشته باشند و بدون اینکه به طرز رانندگی­ شان، رفتارشان با سواره­ ها و پیاده­ های کف خیابان توجه داشته باشند، مسیری را طی می کنند و به مقصد می­ رسند.

به همین خاطر می­ توان با کمی دقت، از طرز رانندگی افراد، به بسیاری از خُلقیات آن­ ها پی برد.

در واقع راننده­ ها بی هیچ پوشش و نقابی، خُلقیات درونی­ شان را در خیابان­ های شهر به ویترین نمایش می­ سپارند و دیگران را به مطالعه و شناخت روان خود فرا می­ خوانند.

 

 

با کمی دقت می­ توان به "عجول" یا "بی­ خیال" بودن یک راننده پی برد،

به "منظم" بودن یا "بی­ نظمی"اش،

به "احتیاط بیش از حد" یا "وسواس"اش،

به "تهوّر" یا "ترسو بودن"اش،

به میزان "گذشت" و "مهربانی"اش،

به "پای­بندی­ اش  به قانون و شرع"،

به "صداقت"اش در سخن­رانی­ های خانوادگی پیرامون "لزوم احترام به حقوق دیگران"، " قبح ظلم"، "لزوم راست­گویی"[2]،...

و...

برای هر یک، نمونه­ هایی از دوست و آشنا و قوم و خویش، و البته از خودم، سراغ دارم، که به دلائل اخلاقی از بیان­شان صرف­ نظر می­ کنم.

___________________________________

پانوشت: با نگاهی کلی­ تر می­ توان از نوع رانندگی مردم یک شهر یا یک کشور، تا حدودی به فرهنگ حاکم در آن جامعه پی برد. 



[1] امیرالمؤمنین علیه السلام، در حدیثی زیبا فرموده­ اند: «تَکَلَّمُوا تُعْرَفُوا، فَإِنَّ الْمَرْءَ مَخْبُوءٌ تَحْتَ لِسَانِه‏؛ سخن بگویید تا شناخته شوید، که انسان زیر زبان خود پنهان است‏.» نهج البلاغه، حکمت392

[2] مانند مواقعی که مأموران یا دوربین­ ها را فریب می­ دهد.

۳ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰ ۰۶ دی ۹۲ ، ۱۹:۳۱
ابوالفضل رهبر

«کوهان»خوریِ «محسن»!

با هم وارد حوزه شدیم. اسمش محسن بود. واقعاً طلبه­ی خوش­فکری بود(و هست). فارغ التحصیل دانشگاه علم و صنعت بود(فکر می­کنم برق). قبل از اینکه بیاید حوزه، خیلی از درسها را خوانده بود و حتی تدریس کرده بود. به­خاطر همین از شاگرد خوب­های کلاس بود.

پنج، شش سال اول(که با هم بودیم)، به­خاطر مشغله­های کاری، فرصت نمی­کرد مثل بقیه دوستان به درس و بحثش برسد. اما همچنان در درس­ها وضعیت خوبی داشت.

خیلی هم بانمک بود. می­گفت من فعلاً دارم از «کوهان» می­خورم! یکی دو سال دیگر ذخیره کوهانم تمام می­شود و ...

 

«کوهان»خوری «حسن»!

امتیازاتی که در توافق ژنو دادیم، همه آن چیزی بود که در هشت سال دولت احمدی­نژاد به­دست آمده بود؛ «غنی­سازی بیست درصد»[1]، «پیشرفت شتابان در اراک و نطنز و فردو و مراکز تحقیقاتی»[2]، «مقاومت در برابر فشارها برای ارائه اطلاعات از مراکز هسته­ای و دانشمندان در معرض ترور»[3]، «انگیزه یافتن دانشمندان جوان برای پیشرفت علمی در زمینه هسته­ای»[4]، «شکل­گیری تدریجی ارتباطات پیدا و پنهان علمی و تجاری میان سازمان انرژی اتمی با شرکت­های خارجی»[5]، و مهم­تر از همه «مقاومت مردم در برابر تحریم­های همه­جانبه و یک جانبه»[6].

بگذریم از «اعتبار جمهوری اسلامی ایران در میان مستضعفین جهان»[7] که حاصل سی و پنج سال ایستادگی ملت ایران در برابر مستکبرین عالَم بوده است. و نمی­گذریم.

 

در برابر، گوشه­ی ناچیزی از تحریم­ها رفع شد.

 

سؤال این­جاست:

دولت فعلی که در مرحله مقدماتی، بخش اعظم دستاوردهای دولت قبلی را خرج کرده است و ژست پیروزی گرفته[8]، در مراحل بعدی قرار است چه امتیازاتی برای رفع باقیِ تحریم­ها بدهد؟

 

«کوهان» چاق و چله­ای که حالا از آن تنها «ادامه غنی­سازی پنج درصد» (آن هم بصورت محدود[9]) باقی مانده است، کفاف نخواهد داد، برادر!



[1] که از آن دست کشیدیم.

[2] که متوقف­اش کردیم.

[3] که به آن تن دادیم.

[4] که به نا امیدی و رکود نشاندیم­اش.

[5] که قطع­شان کردیم.

[6] که به "امید به ترحم دشمن و رفع تحریم­ها" تبدیلش کردیم.

[7] که با تماس­ها و دیدارهای کودکانه و مذاکرات منفعلانه، خدشده­دار شد.

[8] جالب این­جاست که چنین معدن نمکی را سر کشیده­اند، و آن­چنان نمک­دان می­شکنند. جز تخریب و توهین و سرزنش چیزی نثار دولت قبلی نمی­کنند.

[9] تعهد کرده­ایم به همان سانترفیوژهای فعلی اکتفا کنیم. سانترفیوژ جدیدی نصب نکنیم، سانترفیوژهای موجود را اگر خراب شوند(که روزانه برای حدود پنجاه تا از آن­ها این اتفاق می­افتد)، حق جایگزینی نداریم، ولو اینکه قابل تعمیر نباشند.

۰ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰ ۰۵ دی ۹۲ ، ۰۸:۱۴
ابوالفضل رهبر

در یادداشت قبلی ذکر شد که برای بهره­مندی از شفاعت اهل بیت(علیهم­السلام) باید تمام سرمایه­های­مان را با آنان شریک شویم، با آن­ها یکی شویم.

 

 

برای پاسخ به این سؤال که «چه­طور می­توان مانند "سلمان" با اهل بیت(علیهم­السلام) یکی شد؟»، بهتر است به­سراغ خودشان برویم و رمز این اتحاد را از خودشان بپرسیم...

 

قَالَ الْإِمَامُ الشَّهِیدُ صَلَّى اللَّهُ عَلَیْهِ:

«مَنْ‏ أَحَبَّنَا کَانَ‏ مِنَّا أَهْلَ‏ الْبَیْتِ‏.»

«هر که ما را دوست بدارد، از ما اهل بیت است.»

راوی با شنیدن این حدیث تعجب می­کند و می­پرسد:

«مِنْکُمْ أَهْلَ الْبَیْتِ؟!»

«از شما اهل بیت می­شود؟!»

امام در پاسخ سه مرتبه می­فرماید:

«مِنَّا أَهْلَ الْبَیْتِ»

« [بله،] از ما اهل بیت خواهد بود.»

و بعد برای رفع تعجب راوی می­فرماید:

«أَ مَا سَمِعْتَ قَوْلَ الْعَبْدِ الصَّالِحِ‏: "فَمَنْ تَبِعَنِی فَإِنَّهُ مِنِّی"‏؟»

«مگر نشنیدی کلام عبد صالح(امام قبلی) را که فرمود: "هر که از من تبعیت کند، از من است."؟»[1]

 

امام در اینجا به هم­عرض بودن «محبت» و «تبعیت» اشاره می­فرماید.

کسی که محبت تام داشته باشد، بالتَّبَع تبعیت تام خواهد داشت.

کسی که تبعیت تام کند، از اهل بیت(علیهم­السلام) خواهد بود.

در این­صورت اهل بیت(علیهم­السلام) او را شفاعت خواهند کرد.

 

 

به این روایت نیز دقت کنید:

 

الْحُسَیْنِ بْنِ عَلِیٍّ (ع) قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ (ص): «الْزَمُوا مَوَدَّتَنَا أَهْلَ‏ الْبَیْتِ‏ فَإِنَّهُ مَنْ لَقِیَ اللَّهَ وَ هُوَ یُحِبُّنَا دَخَلَ الْجَنَّةَ بِشَفَاعَتِنَا وَ الَّذِی نَفْسِی بِیَدِهِ لَا یَنْتَفِعُ عَبْدٌ بِعَمَلِهِ إِلَّا بِمَعْرِفَتِنَا»

«خود را نسبت به دوستی و مودت ما اهل بیت ملزم کنید، که همانا کسی که خدا را ملاقات کند، در حالی­که ما را دوست می­دارد، به­واسطه شفاعت ما داخل در بهشت می­شود. و قسم به کسی که جانم در دست اوست، هیچ بنده­ای به­واسطه عمل خود سودی نمی­برد، مگر با معرفت ما»[2]

 

پیامبر اکرم(صلی­الله­علیه­وآله) علاوه بر اینکه شفاعت را پاداش محبین اهل بیت(علیهم­السلام) بیان می­فرماید، در آخر حدیث به نکته­ی مهمی اشاره می­فرماید؛ «معرفت و شناخت اهل بیت(علیهم­السلام)».

در حقیقت این معرفت و شناخت است که محبت و دوستی را به­دنبال خواهد داشت.

ما بر اساس شناخت­های­مان محبوب­های­مان را انتخاب می­کنیم.

او را که از بقیه زیباتر، قوی­تر، داناتر، آگاه­تر، مهربان­تر و در یک کلام «بهتر» باشد، ناخودآگاه به­عنوان عشق برتر خود برمی­گزینیم[3] و حتی دیگر محبوب­هایمان را فدای آن می­کنیم.[4]

کسی که نسبت به اهل بیت(علیهم­السلام) معرفت پیدا کند، قطعاً نسبت به آن­ها محبت پیدا می­کند، محبتی که موجب یکی­شدن(از اهل بیت شدن) می­شود، محبتی که قطعاً با تبعیت هم­راه خواهد بود، و این اتحاد با اهل بیت(علیهم­السلام) و تبعیت از آنان است که زمینه شفاعت و نجات ما خواهد بود.

 

 

به­طور خلاصه، چنین فرآیندی طی می­شود:

معرفت >> محبت >> یکی شدن / تبعیت >> شفاعت



[1] نزهة الناظر و تنبیه الخاطر، ص: 85

[2] الأمالی (للمفید)، النص، ص: 13 - المجلس الثانی‏

[3] «إِنَّهُ لِحُبِّ الْخَیْرِ لَشَدِیدٌ»: «همانا انسان آن­چه که "بهتر" است را شدیداً دوست می­دارد.»؛ عادیات:8

[4] لذا باید در شناخت­های­مان و در ارزیابی­هایمان دقت وافر به­خرج دهیم، تا دچار ره­زن­ها نشویم.

۱ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰ ۰۳ دی ۹۲ ، ۰۱:۱۷
ابوالفضل رهبر

مقدمه1:

ما دو نوع شراکت داریم:

1-   شراکت استقلالی: به­این­صورت که مال مورد شراکت، بین شرکا تقسیم شده باشد؛ بخشی از آن، برای یکی از شرکاء، و بخش دیگر، برای شریک دیگر. مثل زمینی که از وسط تقسیم شده است، یا خانه­ای که یک طبقه از آن برای یکی، و طبقه دیگر برای دیگری باشد.

2-   شراکت مُشاعی: به این نحو که هر دو شریک، در جزء جزءِ مال شریک باشند و روی هر قسمتی از آن دست بگذاریم، به هر دو تعلق داشته باشد. مثل خانه­ای که سه دانگ آن برای یکی، و سه دانگ دیگر برای دیگری باشد، و یا مثل راه­پله آپارتمان­ها که مُشاع است و برای همه ساکنین است.

 

اگر کسی که به نحو مُشاعی، مالی را با دیگری شریک است، سهم خود را بفروشد، برای شریک دیگر این حق وجود دارد [معامله را بر هم زده،] قیمت سهم معامله شده را به خریدار بپردازد و سهم شریکش را برای خود بردارد. در فقه اسلامی به چنین حقی، «حق شُفعه» و به شریک دوم(که این حق را دارد،) «شفیع» می­گویند.

به عنوان مثال، آقای «الف» و آقای «ب» زمینی را به­صورت مشاع شریک­اند. اگر آقای «الف» سهم خود را به قیمت 100میلیون به آقای «ج» بفروشد، آقای «ب» می­تواند از «حق شفعه»ی خود استفاده کند؛ 100میلیون به آقای «ج» بدهد و سهم شریکش(آقای«الف») را مالک شود. به آقای «ب»، «شفیع» می­گویند.

***

مقدمه2:

ما در این دنیا دائماً مشغول داد و ستد، بده بستان و تجارت­ایم.

سرمایه­ای که با آن تجارت می­کنیم، نعمت­هایی است که به ما داده شده؛ وقت و عمرمان، جان و مال­مان، آبرو و اعتبارمان، توانائی­های جسمی و روحی­مان، هدایت و ولایت و...

ما گاهی در این تجارت سود می­کنیم و گاهی ضرر. گاهی در قبال چیزی که می­پردازیم، چیز با ارزش­تری به­دست می­آوریم و گاهی آن را مفت از دست می­دهیم، و بدتر این که گاهی چیزی می­خریم که بلای جان­مان می­شود.

 

خداوند در قرآن کریم به هر دو نوع تجارت(زیان­ده و سودده) اشاراتی دارد[1]. به عنوان نمونه؛

-        در آیه16 سوره بقره[2]، بعد از ذکر حالاتی از منافقین، می­فرماید:

«آنها کسانى هستند که گمراهى را به بهاى هدایت خریدند، نه تجارت­شان سود داد و نه از ره‏یافته­گان بودند.»

 

-        و در آیات10تا13 سوره صف[3] نیز می­فرماید:

«اى کسانى که ایمان آورده‏اید! آیا شما را به تجارتى راه­نمایى کنم که شما را از عذابی دردناک نجات دهد؟»، و بعد ثَمَن(بهائی که باید پرداخت شود) و مُثمَن(آن­چه به­دست می­آید) را ذکر می­کند:

ثَمَن: ایمان به خدا و رسولش، جهاد در راه خدا با اموال و جان­ها

مُثمَن: بخشش گناهان، داخل شدن به بهشت و بهره­مندی از نعمت­هایش، و یاری خداوند و پیروزی­ای نزدیک

***

 

 

و اما شفاعت...

کسی که در داد و ستدهای دنیا ضرر کرده و سرمایه­اش را مُفت از دست داده است، تنها امیدش این است که شریکش «شفیع» او شود، از حق شفعه­اش استفاده کند، و ضررش را جبران کند.

ما اگر بتوانیم با اهل بیت(علیهم­السلام) در سرمایه­هایمان(جان و مال و آبرو و وقت و...مان) شریک شویم، آن­ها می­توانند از حق شفعه(شفاعت) خود استفاده کنند و خطاهایمان را جبران کنند.

اگر با اهل بیت(علیهم­السلام) در هرآن­چه داریم شریک شویم، با آنان یکی شویم و به اتحاد برسیم، سرمایه­ی خود را سرمایه­ی آنان بدانیم، خواسته­های­شان را خواسته­های خود، دشمنان­شان را دشمنان خود، دوستان­شان را دوستان خود، ... در این­صورت خاندان کرامت و سخاوت نه­تنها شفیع ما می­شوند، که آن­ها نیز داشته­هایشان را با ما به اشتراک می­گذارند.[4]

***

این­که چه­طور می­توانیم مانند «سلمان» با اهل بیت(علیهم­السلام) یکی شویم[5]، در یادداشت بعدی عرض خواهد شد، إن شاء الله.



[1] مراجعه کنید: بقره: 16، 41، 79، 86، 90، 102، 174، 175، 207 ، آل­عمران: 77، 177، 187، 199 ، نساء: 44، 74 ، مائده: 44، 106 ، توبه: 9، 111 ، نحل: 95 ، لقمان: 6 ، فاطر: 29 ، صف: 10، 11، 12، 13 ، ...

[2] «أُولئِکَ الَّذِینَ اشْتَرَوُا الضَّلاَلَةَ بِالْهُدَى فَمَا رَبِحَتْ تِجَارَتُهُمْ وَ مَا کَانُوا مُهْتَدِینَ»

[3] «یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آَمَنُوا هَلْ أَدُلُّکُمْ عَلَى تِجَارَةٍ تُنجِیکُم مِّنْ عَذَابٍ أَلِیمٍ * تُؤْمِنُونَ بِاللَّهِ وَرَسُولِهِ وَتُجَاهِدُونَ فِی سَبِیلِ اللَّهِ بِأَمْوَالِکُمْ وَأَنفُسِکُمْ ذَلِکُمْ خَیْرٌ لَّکُمْ إِن کُنتُمْ تَعْلَمُونَ * یَغْفِرْ لَکُمْ ذُنُوبَکُمْ وَیُدْخِلْکُمْ جَنَّاتٍ تَجْرِی مِن تَحْتِهَا الْأَنْهَارُ وَمَسَاکِنَ طَیِّبَةً فِی جَنَّاتِ عَدْنٍ ذَلِکَ الْفَوْزُ الْعَظِیمُ * وَأُخْرَى تُحِبُّونَهَا نَصْرٌ مِّنَ اللَّهِ وَفَتْحٌ قَرِیبٌ وَبَشِّرِ الْمُؤْمِنِینَ»

[4] این­که ما بتوانیم در دارائی بی­کران اهل بیت(علیهم­السلام) شریک شویم، جای تعجب نیست، که در دارائی خدا نیز می­شود شریک شد. همان­طور که امام سجاد(علیه­السلام) فرمودند: «مَن کَانَ لِلَّهِ، کانَ اللهُ لَهُ»: «کسی که برای خدا باشد، خدا نیز برای او خواهد بود.»

[5] رسول خدا(صلی­الله­علیه­وآله): «سَلْمَانُ مِنَّا أَهْلَ الْبَیْتِ‏»: «سلمان از ما اهل بیت است.»

۱ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰ ۰۲ دی ۹۲ ، ۱۸:۵۵
ابوالفضل رهبر

 

«بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِیمِ * وَالْعَصْرِ * إِنَّ الْإِنسَانَ لَفِی خُسْرٍ * إِلَّا الَّذِینَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ وَتَوَاصَوْا بِالْحَقِّ وَتَوَاصَوْا بِالصَّبْرِ» 

 

مرحوم علامه­ی بَحرانی در تفسیر برهان می­گویند: این سوره­ی مبارکه سوره­ی امام زمان است، زیرا مراد از «عصر»، عصاره­ی عالَم و عصاره­ی همه­ی انبیاء و مصلحین عالَم، وجود نازنین حضرت بقیة الله امام زمان است. 

خداوند متعال در این سوره­ی مبارکه به عصاره­ی عالم، به حقیقت امام زمان قسم خورده است. معلوم می­شود مطلب خیلی مهم است. این نوع قسم در واقع ایجاد حساسیت برای مخاطب مؤمن است تا در مطلب بیشتر دقت کند و به آن اهمیت دهد و پیامش را دریافت کند: «إنَّ الإنسانَ لفَی خُسرٍ». نوع انسان­ها، کارشان خراب کردن عمرشان است. کسی که عمرش را ضایع کرده است؛ سرمایه را آب کرده و موقع عبور از این عالم برای زندگی جاودان، هیچ ندارد و ورشکسته است.

جنس انسان­ها معمولاً در خطری جدی قرار دارند و آن، خطر نابودی اساس سعادت است. آدم وقتی نگاه می­کند، می­بیند بشر غافل است و نمی­داند برای چه آمده؟ هدفش از این حضور چه بوده؟ و برای رسیدن به آن هدف کدام راه را باید انتخاب کند؟ باری به هر جهت بودن، همه را گرفتار کرده است؛ ولی قرآن کریم «اهل نجات» را با این صفات معرفی کرده است: «إلاّ الذّینَ آمَنُوا» تنها کسانی ورشکسته نیستند، عمر بر باد نمی­دهند و در گذر عمر مبتلا به خسارت و زیان نمی­شوند که ایمان داشته باشند؛ ایمان به حقیقت هستی، مبدأ متعال، الله عزّوجلّ. این قدم اول در رهایی از خسران و زیان و بدبختی است.

 


 

ولی ایمان به­تنهایی کفایت نمی­کند؛ در کنار ایمان «وَ عَمِلوُا الصّالحِات» مطرح است. ایمان و عقیده باید انگیزه و عمل تولید کند؛ کسانی که باور دارند و با این باور زندگی می­کنند و عمل صالح انجام می­دهند. عمل صالح عملی است که با انگیزه­ی درست و با نیّت صالح انجام شود و در مسیر درست قرار بگیرد و برای هدف صحیح انجام شود. بنابراین اگر نیّت درست باشد، ولی عمل در چهارچوب نباشد و با فرمول الهی نباشد، این عمل صالح نیست. اگر عمل نیّتش درست باشد، در چهارچوب هم باشد، ولی برای رسیدن به یک مقصد غیر الهی باشد، آن هم عمل صالح نیست. کسانی اهل نجات هستند و از بدبختی رهایی پیدا می­کنند که هم مؤمن باشند و هم تلاش­گر؛ تلاششان هم در چهارچوب باشد.

ایمان و عمل صالح دو پایه هستند، ولی کافی نیستند. اگر این دو رکن را نیز کسی احراز کرد و دو پایه­ی محکم برای زندگیش ساخت، نباید به این بسنده شود. شرط دیگری وجود دارد؛ «وَ توَاصَوا باِلحَقّ». یعنی خودسازی فردی کافی نیست، بلکه باید به دیگران هم توجه کند و آن­ها را هم در مسیر حق قرار دهد. انسان نمی­تواند به تنهایی برای رسیدن به سعادت امکانات لازم را فراهم کند، بلکه لازمه­ی مؤمن و صالح بودن اصلاح جامعه هم هست. «تواصی به حق» یعنی انسان برای هدایت دیگران، برای رشد فکری و برای بصیرت دیگران و برای رفع موانع هدایت از مسیر دیگران باید تلاش کند. باید در مسیر حق باشد و باید هم دردها را بشناسد و هم درمان را. البته اگر کسی داعیه­ی اصلاح جامعه را داشت و به حکم دینش نتوانست فساد جامعه را تحمل کند، مشکلاتی پیدا می­کند. به این سادگی نمی توان جامعه را اصلاح کرد. افرادی هستند که عناد و خباثت دارند و منافعشان را در خطر می­بینند؛ قهراً به معارضه برمی­خیزند و با کسی که هدایت­گر است، درمی­افتند و با او جنگ می­کنند. این­جاست که تواصی به صبر هم لازم است.

 

 

بنابراین بینش الهی و برداشت درست ما از قرآن این است که اگر افراد بخواهند خودسازی کنند منهای ساختن اجتماع، خودسازی فردی نیز عملی نیست. اگر آدم اهل نماز شب باشد و از حرام هم پرهیز کند، ولی نسبت به جامعه بی­تفاوت باشد مثلاً در جامعه حرام­خواری می­شود، ظلم می­شود، حقی پایمال می­شود، رشوه و بی­عفتی رایج می­شود، اما او نسبت به این امور حساسیتی نداشته باشد، گرفتار خسران و زیان است. چنین انسانی عمر خودش را ضایع کرده است.

خودسازی از جامعه سازی قابل انفکاک نیست. انسانی اهل نجات است که هم خودش اهل نجات باشد و هم برای نجات دیگران قدم بردارد. ما در روایات هم داریم که فرموده­اند جامعه مانند یک کشتی می­ماند. گروهی که در کشتی نشسته اند، اگر بخواهند سالم به مقصد برسند، هم خودشان باید در تحکیم و اصلاح این کشتی حواسشان جمع باشد و هم هر کسی بخواهد این کشتی را سوراخ کند، باید جلویش را بگیرند. اگر انسانی که در سفر دریایی کشتی نشین است، توجه به همراهان خودش نکند و یکی از همراهان یا جمعی از آنها کشتی را سوراخ کند، همه را زیر آب می­برد. حرکت انسان برای رسیدن به ساحل نجات، حرکتی جمعی است. هر یک از افراد جامعه یا هر یک از امت­ها قصد تخریب کشتی اجتماع را داشته باشند، همه را نابود می­کنند. «فساد» سوراخ کردن کشتیِ سعادت و نجات است. انسان­های بصیر و عاقل نمی­توانند ناظر باشند و بگویند من خودم سالم هستم و به کشتی دست نمی­زنم، اما کاری به دیگران ندارم. این، شرط عقل نیست.

کسی که کشتی را سوراخ می­کند، تنها خودش غرق نمی­شود؛ دیگران را هم غرق می­کند.

 

 *یادداشتی از حجت­الاسلام­والمسلمین کاظم صدیقی؛ نشریه عهد، شماره چهاردهم

۰ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰ ۲۶ آذر ۹۲ ، ۱۰:۲۶
ابوالفضل رهبر