هرکس این سه ویژگی را نداشت، امربهمعروف و نهیازمنکر نکند!
...عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ أَبِی عُمَیْرٍ رَفَعَهُ إِلَی أَبِی عَبْدِ اَللَّهِ عَلَیْهِ السَّلاَمُ قَالَ:
«إِنَّمَا یَأْمُرُ بِالْمَعْرُوفِ وَ یَنْهَی عَنِ اَلْمُنْکَرِ مَنْ کَانَتْ فِیهِ ثَلاَثُ خِصَالٍ عَامِلٌ بِمَا یَأْمُرُ بِهِ وَ تَارِکُ لِمَا یَنْهَی عَنْهُ عَادِلٌ فِیمَا یَأْمُرُ عَادِلٌ فِیمَا یَنْهَی رَفِیقٌ فِیمَا یَأْمُرُ وَ رَفِیقٌ فِیمَا یَنْهَی.»
الخصال ج ۱، ص ۱۰۹
از امام صادق (علیهالسلام) نقل شده است:
«فقط کسی امربهمعروف و نهیازمنکر کند که در او سه ویژگی باشد:
- به آنچه امر میکند، عمل کند و آنچه را نهی میکند، ترک کند؛[۱]
- هنگام امر کردن و هنگام نهی کردن، عادلانه رفتار کند؛[۲]
- هنگام امر کردن و هنگام نهی کردن، رفیقانه رفتار کند.»[۳]
پاورقیـــــــــــــــــــــــــــــــــ
[۱] در روایتی مشابه که از رسول خدا (صلیاللهعلیهوآله) نقل شده است، بهجای این فقره، چنین آمده: «عَالِمٌ بِمَا یَأْمُرُ بِهِ عَالِمٌ بِمَا یَنْهَی عَنْهُ»؛ «به آنچه امر میکند و به آنچه نهی میکند، عالم باشد.» [النوادر(للراوندی) ج ۱، ص ۲۱]
[۲] یعنی بدون خارج شدن از مسیر انصاف و بدون ظلم و تعدی.
[۳] یعنی با مدارا، نرمش و ملایمت.